100 zmian dla firm – objaśnienia podatkowe

W listopadzie do Sejmu wpłynął Rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców, stanowiący pierwszy etap realizacji Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju ministra Morawieckiego.

Celem ustawy jest poprawa warunków prawnych wykonywania działalności gospodarczej w Polsce. Realizacji tego zamiaru służyć będzie redukcja niektórych obowiązków administracyjnych, doprecyzowanie zagadnień wywołujących wątpliwości interpretacyjne, zmiany wspierające rozwój przedsiębiorczości, podniesienie efektywności pracy, usprawnienie procesu inwestycyjnego oraz zmniejszenie uciążliwości kontroli działalności gospodarczej.

W projekcie znajdują się również propozycje zmiany Ordynacji podatkowej. Do obecnie funkcjonującego systemu wydawania interpretacji prawa podatkowego (indywidualnych i ogólnych) ma zostać dodana nowa instytucja – Objaśnienia podatkowe dotyczące prawa podatkowego wydawane przez Ministra Finansów. Na marginesie należy wskazać, że Ministerstwo Finansów wydaje obecnie broszury informacyjne dotyczące poszczególnych rodzajów podatków, jednakże nie mają one mocy wiążącej, tj. podatnik nie może powoływać się na ich treść przed Organami podatkowymi.

W listopadzie do Sejmu wpłynął Rządowy projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców, stanowiący pierwszy etap realizacji Planu na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju ministra Morawieckiego.

Zdaniem Rządu w odróżnieniu od Interpretacji ogólnych, nie będą one dotyczyły wyłącznie wykładni przepisów, lecz obejmować mają wyjaśnienia dotyczące praktycznego ich zastosowania – wraz z podaniem przykładowych sytuacji. Objaśnienia podatkowe podobnie jak interpretacje prawa podatkowego będą zamieszczane w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie podmiotowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych wraz z oznaczeniem daty ich zamieszczenia. Zgodnie z proponowanymi przepisami, w przypadku zastosowania się przez podatnika w danym okresie rozliczeniowym do Objaśnień podatkowych – zastosowanie będą miały te same zasady dotyczące ochrony podatnika jakie obowiązują w przypadku Interpretacji ogólnej.

Choć zdaniem Rządu, Objaśnienia podatkowe mają stanowić pomoc dla podatników, to wątpliwe są ich praktyczne korzyści. Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem, że jest to rozwiązanie znacznie różniące się od Interpretacji ogólnej z uwagi na fakt, że ma ona na celu jedynie wykładnię przepisów a Objaśnienia podatkowe będą zawierać wskazanie praktycznych aspektów stosowania prawa. Interpretacje ogólne są zawsze wydawane na podstawie konkretnego stanu faktycznego i związanych z nim rozbieżności co do stosowania prawa, nie stanowią oderwanej od faktycznego zastosowania analizy normy prawnej.

W uzasadnieniu do planowanej ustawy napisano również, że w ramach Objaśnień podatkowych, Minister wskaże również przykładowe sytuacje w których takie rozumienie przepisu będzie miało zastosowanie. Jest to bardzo niespójna konstrukcja, która może spowodować, że Urzędy Skarbowe zaczną traktować „przykładowe sytuacje” jako jedyne do których dane Objaśnienia mają zastosowanie.

Do plusów nowej instytucji należy jednak zaliczyć propozycje zgodnie z którą, Objaśnienia podatkowe będą mogły być wydawane również w odniesieniu do nowych przepisów, co do których nie występuje jeszcze spór interpretacyjny.

Powyższe pokazuje, że Objaśnienia podatkowe nie wprowadzą znaczących zmian w obecnie funkcjonującym systemie wiążących interpretacji prawa podatkowego. Zamiast tworzyć kolejną instytucję należałoby w pierwszej kolejności skupić się na uchwalaniu prostego i zrozumiałego prawa podatkowego, którego stosowanie nie sprawiałoby podatnikom problemów, a w następnie udoskonalić narzędzia już istniejące, tj. Interpretację ogólną i indywidualną.

Na marginesie należy wskazać, że od początku 2007 r. tj. od daty kiedy Minister Finansów może wydawać Interpretacje ogólne, skorzystał z tego uprawnienia tylko 63 razy, czyli średnio 7 razy rocznie. Projekt rządowy jest obecnie na etapie prac sejmowych. W tym samym czasie Dyrektorzy Izb Skarbowych działający w imieniu Ministra Finansów wydali kilkaset tysięcy Interpretacji indywidualnych i utrzymania takiego trendu należy się spodziewać.

Z uwagi na dużą ilość proponowanych dotyczących kilkunastu ustaw regulujących zasady prowadzenia działalności gospodarczej należy się jeszcze spodziewać wielu zmian w trakcie prac komisji sejmowych i Senatu.